Một trại hơn 500 ô có thể cần hệ thống làm mát khác một trại cùng số ô nhưng nhà rộng, cao hoặc chia nhiều tầng. Số ô cho biết quy mô quản lý, chưa đủ để chọn quạt, tấm mát và đường nước. Thiết kế cần xem cả hình dạng nhà, lượng đàn, khí hậu và mục tiêu môi trường.
Hệ giàn mát phối hợp quạt hút có thể hữu ích khi điều kiện phù hợp và được vận hành đúng. Bài này giải thích những thông số chủ trại cần hiểu để làm việc với đơn vị thiết kế. Các phép tính minh họa không phải bản thiết kế áp dụng trực tiếp cho một trại dúi cụ thể.
1. Quạt hút tạo chênh áp để kéo không khí đi
Khi quạt đưa khí ra ngoài, áp suất trong nhà có thể thấp hơn bên ngoài một mức. Chênh lệch đó khiến khí đi vào qua những đường được bố trí. Đây là ý nghĩa của thông gió áp suất âm trong hệ thống này.
Muốn khí đi qua tấm mát, phải quản lý đường vào. Nếu có nhiều khe hoặc cửa mở ở nơi khác, một phần khí có thể đi tắt, không qua tấm. Quạt vẫn chạy nhưng hiệu quả làm mát và phân phối bị thay đổi.
ASHRAE lưu ý kiểm soát rò khí là một phần quan trọng của hệ tấm mát và quạt hút. Nguyên tắc này không có nghĩa bịt kín mọi đường trao đổi; phải có cửa cấp và thoát đúng thiết kế. Hướng dẫn môi trường chăn nuôi của ASHRAE.
Chủ trại cần yêu cầu sơ đồ rõ: khí vào đâu, đi qua các dãy thế nào và ra đâu. Một hàng quạt lớn chưa cho biết các ô thấp hoặc sau vách được phục vụ ra sao.
2. Tấm mát bay hơi khác dàn lạnh điều hòa
Không khí đi qua vật liệu ướt làm một phần nước bay hơi và hạ nhiệt độ dòng khí trong điều kiện thích hợp. Đồng thời, độ ẩm tăng. Hệ này cần được đánh giá với nhiệt độ và độ ẩm bên ngoài đúng thời điểm nóng.
Nó không có cùng cơ chế với dàn lạnh dùng môi chất của điều hòa. Vì vậy, lời gọi “giàn lạnh” dễ khiến người mua chờ một mức làm mát cố định không phụ thuộc ẩm ngoài trời.
Tài liệu thiết kế của Đại học Georgia tính cả nhiệt độ, độ ẩm đầu vào và trạng thái khí sau tấm. Các định mức trong tài liệu được xây cho hệ gia cầm, không được chuyển thành yêu cầu sinh học hoặc vận tốc gió cho dúi. Tài liệu thiết kế tấm mát của UGA.
Khi so phương án, hỏi kết quả dự kiến trong ngày nóng khô và ngày nóng ẩm. Nếu chỉ được trình một mức giảm nhiệt tốt nhất, cần yêu cầu điều kiện tạo ra con số đó.
3. Thông tin đầu vào cần nhiều hơn thể tích nhà
Đo kích thước, mái, vách, cửa và bố trí ô. Ghi sức chứa sử dụng hiện tại cùng kế hoạch tăng đàn, không chỉ số ô đã xây. Dãy có nhiều tầng hoặc vách đặc có thể tạo đường khí khác với nhà trống.
Cần biết nguồn nhiệt, nguồn ẩm, cách dọn rửa và những khu có yêu cầu theo dõi riêng. Nước rò, chất độn ướt và mái nhận nắng đều ảnh hưởng việc vận hành hệ thống.
Thể tích nhà giúp mô tả không gian nhưng không tự xác định đủ lưu lượng. Phải xét cả nhiệt cần đưa đi, độ ẩm, chất lượng khí và cách phân phối tại con vật.
Không dùng một số lần đổi khí lấy từ chuồng gà hoặc nhà kính làm mức chuẩn cho dúi. Nó có thể giúp hiểu phép tính hoặc tham khảo kỹ thuật, nhưng yêu cầu thực tế cần được người chuyên môn đánh giá đúng hệ đang thiết kế.
4. Hiểu lưu lượng và áp suất khi đọc quạt
Lưu lượng là lượng không khí đi qua trong một khoảng thời gian, thường ghi m³/h. Quạt phải làm việc chống lại sức cản của tấm mát, cửa, lưới, đường dẫn và các phần khác. Vì vậy, lưu lượng thực tế phụ thuộc điều kiện lắp.
Đại học Florida nhấn mạnh việc chọn quạt dựa trên lưu lượng tại áp suất làm việc và dữ liệu đặc tính quạt. Tài liệu dùng cho nhà kính, nhưng nguyên tắc đọc thiết bị có giá trị tham khảo cho hệ thông gió. Hướng dẫn chọn quạt của UF/IFAS.
Đừng chỉ so đường kính cánh hoặc công suất điện. Hai quạt cùng cỡ có thể cho lưu lượng khác ở cùng sức cản. Cũng không lấy số đo trong điều kiện gần như không cản làm cam kết khi đã lắp tấm, cửa và lưới.
Yêu cầu đơn vị cung cấp ghi điểm làm việc dự kiến trên dữ liệu quạt, tổng lưu lượng tại điểm đó và điện tiêu thụ. Cần biết dữ liệu được đo trong điều kiện nào, không chỉ có một con số lớn trên tờ quảng cáo.
Khi so quạt, có thể xem lưu lượng đạt được trên mỗi watt điện tại cùng áp suất làm việc. Ví dụ giả định, quạt cho 12.000 m³/h với 500 W đạt 24 m³/h trên mỗi watt; quạt khác cho 15.000 m³/h với 750 W đạt 20. Đây là phép tính minh họa, không phải dữ liệu của một mẫu quạt đang bán.
Chỉ số này phải đi cùng lưu lượng mà hệ thống cần. Quạt có chỉ số tốt nhưng không đủ khả năng tại sức cản thực tế vẫn chưa phù hợp. Yêu cầu báo giá có lưu lượng, áp suất và điện trong cùng điều kiện giúp chủ trại tránh so những số liệu được đo khác nhau.
5. Hai phép tính giúp chủ trại đọc báo giá
Giả sử một không gian có thể tích 600 m³. Nếu chỉ để minh họa, lấy 10 lần đổi khí mỗi giờ thì phép nhân cho 6.000 m³/h. Số 10 ở đây không phải khuyến cáo cho dúi; ví dụ cho thấy thể tích và số lần đổi khí phải cùng được nêu.
Với tấm mát, diện tích và vận tốc khí xuyên tấm liên quan đến lưu lượng. Ví dụ giả định lưu lượng 18.000 m³/h tương đương 5 m³ mỗi giây. Nếu vận tốc xuyên tấm được chọn là 1 m/s, diện tích tính hình học là 5 m².
Phép tính thứ hai cũng không chọn thay nhà thiết kế. Vận tốc phù hợp phụ thuộc loại tấm và dữ liệu nhà sản xuất; còn phải kiểm tra sức cản, phân phối và hiệu quả bay hơi. Không lấy 5 m² làm đáp án cho một trại 500 ô.
Khi báo giá thiếu điều kiện, hai ví dụ này giúp chủ trại hỏi đúng: lưu lượng ở áp suất nào, vận tốc ở đâu, diện tích hữu ích bao nhiêu và phần nào đã được trừ cho khung hoặc vật cản?
6. Phân phối qua các ô quan trọng như tổng lượng khí
Tại cùng một thời điểm, đầu nhà có thể mát còn cuối dãy nhận khí đã ấm thêm. Các ô sau vách hoặc gần nền cũng có thể khác dòng chính. Do đó, cần kiểm tra cả bản đồ môi trường trong nhà.
Không đặt cảm biến nghiệm thu ngay sau tấm rồi coi số đó là nhiệt độ mọi ô. Theo dõi trước tấm, sau tấm, giữa nhà và những ô đại diện theo kế hoạch. Giữ mã điểm để so được giữa các lần.
| Vị trí hoặc hiện tượng | Câu hỏi cần giải quyết |
|---|---|
| Sau tấm mát | Hệ có tạo được thay đổi theo điều kiện đầu vào không? |
| Giữa các dãy | Không khí có phân phối qua vùng đang nuôi không? |
| Cuối hướng dòng khí | Nhiệt, ẩm và chất lượng khí thay đổi ra sao? |
| Góc thấp, sau vách | Có vùng ít trao đổi hoặc bị chắn không? |
| Gần cửa phụ | Có khí đi tắt làm giảm phần qua tấm không? |
| Trực tiếp tại ô | Con vật có chịu luồng tập trung bất lợi không? |
Không khắc phục mọi vùng bí bằng việc tăng quạt. Có thể cần sửa đường khí, vách hoặc vị trí cấp. Thay một phần thiết kế có thể hợp lý hơn thêm công suất mà chưa biết khí đi đâu.
7. Tính cả nước bay hơi, nước xả và khả năng cấp liên tục
Nước tuần hoàn không có nghĩa hệ không cần bổ sung. Một phần bay hơi, một phần có thể được xả để quản lý chất lượng nước hoặc mất do rò. Đường cấp phải đáp ứng theo thiết kế.
Mississippi State University lưu ý nhu cầu nước bổ sung thay đổi theo khí hậu, kích thước và năng lực thông gió của hệ gia cầm. Không có một mức cấp chung phù hợp mọi nhà. Đây là nguyên tắc hệ thống, không phải định mức nước cho trại dúi. Hướng dẫn về nhu cầu nước hệ bay hơi.
Tách việc tính nước làm mát với nước uống, vệ sinh và dự phòng. Khi cùng dùng một nguồn, phải xem lúc nhu cầu tăng đồng thời có còn đủ hay không. Một bơm chạy được chưa chứng minh nước đến đều hết tấm.
Kiểm tra bể, lọc, đường phân phối, máng thu và điểm thải. Nước rơi xuống ô hoặc làm ướt điện phải được giải quyết. Không dẫn nước thải tuần hoàn sang bình uống vì nghĩ đã qua lọc.
8. Vận hành theo điều kiện khí, tránh chỉ bật nước theo giờ
Quạt và bơm nước có thể cần các chế độ khác nhau theo thiết kế. Có lúc cần trao đổi khí nhưng việc thêm ẩm phải được cân nhắc. Bộ điều khiển cần có thông tin nhiệt, ẩm và trạng thái hệ, không chỉ đồng hồ.
Đơn vị lắp đặt phải giải thích logic từng cấp: khi nào thêm quạt, khi nào dùng nước, khi nào báo bất thường. Người trực cần đọc được và biết phần nào được phép điều chỉnh.
Không lấy mốc 30°C hay một độ ẩm của chuồng gia cầm làm giới hạn sinh học đã chứng minh cho dúi. Mốc quản lý tại trại cần được xây theo điều kiện, có đánh giá và theo dõi đàn.
Khi thiết bị báo lỗi, người trực phải có cách xác minh bằng quan sát và dụng cụ độc lập phù hợp. Tránh tình huống màn hình còn một số cũ nhưng cảm biến đã mất kết nối.
9. Bảo trì theo hiệu suất thay đổi
Theo dõi tấm có đoạn khô, cặn, rêu, võng hoặc khe không khí đi tắt. Xem đường nước có tắc và quạt có giảm khả năng đưa khí không. Đừng chỉ nhìn thấy tấm còn ướt là kết luận hoạt động tốt.
UGA giải thích tấm bẩn hoặc biến dạng có thể tăng sức cản, giảm năng lực dòng khí và làm môi trường đầu, cuối nhà khác hơn. Đây là lý do cần đo và bảo trì như một phần của toàn hệ. Hướng dẫn bảo trì của UGA.
Lưu số đo khi hệ mới, sạch để có điểm so. Sau bảo dưỡng, kiểm tra lại trong điều kiện được ghi rõ. Nếu không có dữ liệu ban đầu, khó biết một mức chênh đang bình thường hay đã giảm hiệu quả.
Hóa chất làm sạch phải tương thích vật liệu và quy trình, kiểm soát việc tiếp xúc đàn. Không tự đổ axit hoặc chất sát trùng vào bể khi có dúi trong nhà rồi chờ nước trong hơn.
10. Chuẩn bị mất điện và hỏng một phần thiết bị
Trại nhiều ô cần biết tác động khi một quạt, bơm hoặc bộ điều khiển ngừng. Hệ dự phòng phải được tính theo tải cần duy trì và cách chuyển nguồn, không chỉ theo tổng công suất ghi trên máy.
Phần điện và điều khiển phải do người có năng lực lắp. Cần kiểm tra cả tải khởi động, thiết bị bảo vệ và việc tách nguồn theo thiết kế. Bài này không cung cấp sơ đồ đấu điện để tự làm.
Phương án phải chỉ rõ ai nhận báo, ai đến trại và việc gì thực hiện trước. Nếu người nhận tin ở xa, cần người tại chỗ hoặc phương án thay thế thực tế.
Chạy thử lỗi có kiểm soát khi không tạo nguy cơ cho đàn. Không ngừng thông gió lúc nóng để xem giới hạn chịu đựng. Mục đích là kiểm tra thiết bị, cảnh báo và phản ứng của người vận hành.
11. Nghiệm thu và tính hiệu quả trên cùng phạm vi
Hồ sơ nghiệm thu cần có sơ đồ, thiết bị, cài đặt, điểm đo, điều kiện ngoài trời và kết quả tại ô. Nếu chưa thử trong điều kiện nóng ẩm đặc trưng, phải ghi giới hạn đó, không bảo đảm cả mùa từ một ngày thuận lợi.
Tính chi phí gồm điện quạt, bơm, nước bổ sung, xả, vật tư, bảo trì và công. So phương án trên cùng sức chứa sử dụng và cùng mục tiêu môi trường. Máy dùng ít điện nhưng bỏ sót một phần dãy không phải kết quả tương đương.
Ví dụ giả định, hệ A dùng ít điện quạt hơn nhưng cần nhiều lần xử lý tấm, còn hệ B có đầu tư cao hơn nhưng phục vụ ổn định hơn. Cần đưa cả hai phần vào bảng chi phí, không chỉ chọn một chỉ số có lợi.
Theo dõi sức khỏe và năng suất là cần thiết, nhưng không hứa tăng trọng hoặc giảm hao hụt theo một phần trăm nếu chưa có dữ liệu phù hợp. Những lợi ích dự kiến nên được gọi là kịch bản để đánh giá, không phải kết quả đã đo.
Với trại dúi lớn, hệ giàn mát và quạt hút phải được thiết kế như một đường khí, nhiệt và nước liên quan nhau. Chủ trại hiểu lưu lượng thực, vị trí được phục vụ và cách kiểm tra sẽ có cơ sở nghiệm thu rõ hơn việc mua thiết bị theo số ô hoặc đường kính quạt.
Bài mới nhất
Đang tải bài mới...
0 nhận xét:
Đăng nhận xét