Giai đoạn trống chuồng là cơ hội để loại bỏ chất bẩn, sửa thiết bị và giảm nguy cơ mang tác nhân từ lứa trước sang lứa sau. Tuy nhiên, phun nhiều hóa chất không đồng nghĩa làm sạch tốt.
Phân còn dưới thiết bị, cám cũ trong góc hoặc một đoạn đường nước chưa xử lý có thể làm quy trình không đạt mục tiêu. Ngược lại, hóa chất dùng sai còn gây nguy hiểm cho người, ăn mòn thiết bị và để lại điều kiện không phù hợp khi nhận gà.
Quy trình cần bắt đầu từ tình trạng thực tế của lứa vừa kết thúc. Sau đó tổ chức dòng công việc từ bẩn đến sạch, dùng đúng hướng dẫn và có bước xác nhận. Không nên biến xút hoặc xông formalin thành thao tác mặc định cho mọi chuồng.
1. Cùng vào–cùng ra giúp tổ chức vệ sinh theo đơn vị đàn
Nguyên tắc cùng vào–cùng ra giúp một khu được làm trống và xử lý giữa các lứa. WOAH khuyến khích áp dụng khi có thể; nếu trại có nhiều đàn, cần quản lý các đơn vị dịch tễ phù hợp.[1]
Tuy nhiên, nguyên tắc này không bảo đảm cắt đứt hoàn toàn mọi đường lây. Người, dụng cụ, chuột và dòng vận chuyển vẫn có thể đưa tác nhân quay lại.
Trại cần xác định rõ phạm vi: một chuồng, một khu hay cả cơ sở. Nếu chuồng bên cạnh vẫn có đàn, hoạt động dọn phân và rửa phải tính đến nguy cơ ảnh hưởng khu đó.
Kế hoạch không chỉ ghi ngày xuất hết gà. Nó phải mô tả khu nào được xử lý, đường nào dành cho chất thải và khi nào được chuyển sang trạng thái sạch.
2. Đánh giá lứa cũ trước khi lập chương trình
Cần xem hồ sơ sức khỏe, hao hụt, tổn thương và các vấn đề môi trường của lứa vừa nuôi. Những thông tin này giúp xác định vị trí và tác nhân cần chú ý.
Nếu có bệnh hoặc tình huống thuộc kế hoạch kiểm soát của cơ quan thú y, chương trình xử lý phải theo yêu cầu chuyên môn liên quan. Không dùng quy trình thông thường để thay thế.
Ghi những điểm tái diễn như nước rò, nền ướt, bám cám và chuột. Nếu không sửa nguồn, vệ sinh tốt đến đâu cũng dễ gặp lại vấn đề.
Cũng cần kiểm tra vật liệu và thiết bị có thể chịu phương pháp dự kiến không. Một chất phù hợp với nền bê tông chưa chắc phù hợp cảm biến hoặc kim loại trong hệ thống.
3. Chuẩn bị người, thiết bị và dòng di chuyển
Trước khi làm, phân công người phụ trách từng phần, chuẩn bị dụng cụ và xác định nơi tiếp nhận chất thải. Không bắt đầu thu dọn rồi mới tìm chỗ chứa.
Các thiết bị cần cô lập điện hoặc bảo vệ trước nước phải được xử lý theo quy trình. Máy rửa, dây điện và nguồn nước cần được kiểm tra phù hợp môi trường làm việc.
Dòng di chuyển nên hạn chế kéo vật bẩn qua khu đã sạch. Dụng cụ của giai đoạn dọn phân không tự động được dùng cho công đoạn sạch tiếp theo.
Bảo hộ theo công việc và nhãn sản phẩm, không chọn một bộ chung cho mọi hóa chất. Người thực hiện phải biết cách báo sự cố và xử lý phơi nhiễm theo hướng dẫn đã được huấn luyện.
4. Loại bỏ phân, chất độn và cám cũ trước
Làm sạch cơ học giảm lượng chất hữu cơ cần xử lý ở các bước sau. Cần kiểm tra cả phía dưới, phía sau và trong những bộ phận có thể tích bẩn.
USDA APHIS nhấn mạnh việc loại bỏ chất bẩn trước sát trùng, vì hóa chất không làm việc hiệu quả xuyên qua lớp phân hoặc bẩn đóng cứng.[2]
Không chỉ quét phần nền dễ thấy. Mạng nhện, bụi bám, cám cũ và vật liệu trong góc cũng cần được xem theo kế hoạch.
Thu gom phải hạn chế phát tán sang khu khác. Việc thổi bụi hoặc vận chuyển chất thải cần xét điều kiện trại, không thực hiện tùy tiện gần đàn đang nuôi hoặc cửa cấp khí.
5. Chất thải cần tuyến xử lý riêng
Đưa chất độn ra ngoài cửa không có nghĩa đã xử lý xong. Nơi tập kết cần phù hợp chương trình chất thải và tình trạng sức khỏe của đàn.
Không để xe hoặc dụng cụ vừa chở phân quay vào khu sạch mà chưa qua quy trình. Bánh xe, gầm và bề mặt tiếp xúc đều có thể mang chất bẩn.
Nếu chất thải liên quan bệnh, phương pháp xử lý phải được chuyên môn xác định. Không mặc định có thể bán hoặc chuyển đến nơi khác như vật liệu thông thường.
Hồ sơ nên ghi lượng ước tính hoặc cân, nơi chuyển và thời điểm. Thông tin này giúp kiểm tra dòng chất thải thay vì chỉ xác nhận chuồng đã trống mắt nhìn.
6. Rửa bằng phương pháp phù hợp bề mặt
Sau làm sạch khô, công đoạn rửa cần dùng nước và chất làm sạch phù hợp. Thứ tự phải tránh đưa bẩn trở lại phần đã hoàn thành.
Không có yêu cầu chung rằng mọi chuồng phải rửa trên 150 bar. Áp lực quá cao có thể làm hỏng vật liệu, phát tán hoặc đẩy nước vào thiết bị.
Cần tuân thủ hướng dẫn bề mặt và máy. Các khu điện, motor, cảm biến và phần không được ngâm nước phải có phương án riêng.
Sau rửa, kiểm tra nơi nước bẩn đọng và đường thoát. Một bề mặt nhìn sáng nhưng dưới thiết bị vẫn đầy cặn chưa sẵn sàng cho công đoạn sau.
7. Chất làm sạch và chất sát trùng có chức năng khác nhau
Chất làm sạch hỗ trợ loại chất bẩn. Chất sát trùng được sử dụng nhằm kiểm soát tác nhân theo phạm vi công bố. Một sản phẩm có thể có nhiều chức năng, nhưng phải đọc đúng hướng dẫn.
Không chỉ nhìn tên hoạt chất rồi suy mọi sản phẩm cùng loại đều dùng giống nhau. Công thức, nồng độ gốc và mục đích có thể khác.
Cần biết sản phẩm được dùng cho bề mặt nào, có yêu cầu rửa lại không và trạng thái bề mặt trước dùng. Những điều kiện này ảnh hưởng kết quả.
Không tự trộn chất làm sạch với chất sát trùng để tiết kiệm một lượt. Nếu quy trình không hướng dẫn, việc trộn có thể giảm hiệu quả hoặc tạo phản ứng nguy hiểm.
8. Chọn sản phẩm theo mục tiêu và nhãn
Người phụ trách cần xác định tác nhân mục tiêu cùng thú y nếu cần. Một sản phẩm có hiệu lực với tác nhân này không tự bảo đảm hiệu lực tương đương với noãn nang hoặc nha bào.
Nhãn và tài liệu phải nêu điều kiện sử dụng liên quan. Cần xét sản phẩm được phép dùng theo quy định áp dụng và tình trạng cơ sở.
Không lấy đăng ký EPA trong hướng dẫn Hoa Kỳ làm điều kiện pháp lý thay cho Việt Nam. Tài liệu quốc tế hỗ trợ nguyên tắc, còn lựa chọn sản phẩm tại trại phải theo yêu cầu nơi sử dụng.
Nếu thông tin thiếu, cần làm rõ trước khi phun. Không tăng nồng độ như cách bù cho việc chưa biết sản phẩm có phù hợp mục tiêu hay không.
9. Tính dung dịch bằng đúng đơn vị và thông tin nhãn
Cần phân biệt phần trăm sản phẩm thương mại với phần trăm hoạt chất. Nhãn hướng dẫn theo một cách thì phải tính theo đúng cách đó.
Ví dụ minh họa về đơn vị, nếu một sản phẩm giả định hướng dẫn 5 ml cho mỗi lít dung dịch cuối, thì 200 lít cần 1.000 ml, tức một lít sản phẩm. Đây không phải liều của hóa chất cụ thể.
Cần biết lượng dung dịch dự kiến và cách phân bố theo hướng dẫn. Không chỉ pha đúng tỷ lệ nhưng dùng thiếu để phủ hết bề mặt cần xử lý.
Dụng cụ đo và ghi chép giúp tránh sai. Không dùng nắp chai không rõ thể tích rồi coi như đã định lượng chính xác.
10. Thời gian tiếp xúc là một điều kiện phải đáp ứng
Sản phẩm thường có yêu cầu về thời gian và trạng thái bề mặt trong quá trình tác động. Không coi vừa phun xong là đã hoàn tất sát trùng.
Nếu bề mặt khô quá sớm hoặc dung dịch không đến được vùng cần xử lý, cần đánh giá theo hướng dẫn. Không tự sửa bằng cách phun nhiều loại liên tiếp.
Nhiệt, chất hữu cơ và chất lượng nước cũng có thể liên quan hiệu quả. Vì vậy, ghi điều kiện thực hiện có ích khi phải điều tra kết quả không đạt.
Người phụ trách nên xác nhận bước này trước khi chuyển việc. Một lịch làm quá dồn có thể khiến nhân viên bỏ qua thời gian cần thiết để kịp nhận đàn.
11. Xút và formaldehyde không phải bước bắt buộc cho mọi chuồng
Xút có tính ăn mòn mạnh và phải được dùng trong phạm vi chuyên môn, sản phẩm và vật liệu phù hợp. Không mặc định phun xút sẽ tiêu diệt mọi tác nhân cần quan tâm.
Formaldehyde cũng đặt ra nguy cơ phơi nhiễm nghiêm trọng; CDC NIOSH xác định đây là chất gây ung thư.[3] Việc xông không nên được tổ chức theo công thức truyền miệng.
Bài này không đưa cách phối formalin với thuốc tím để tự tạo khí. Nếu có công đoạn chuyên biệt được phép, phải do đơn vị đủ năng lực thực hiện với kiểm soát và xác nhận điều kiện trở lại.
Không dùng thời gian mở cửa cố định như bằng chứng chắc chắn khí đã hết. Việc cho người và đàn vào phải dựa trên quy trình, sản phẩm và điều kiện được xác nhận.
12. Đường nước, cám và thiết bị có quy trình riêng
Làm sạch nền không chứng minh bên trong đường nước đã sạch. Bộ lọc, bồn, đoạn ít lưu thông và núm uống cần chương trình phù hợp.
Đường cám và phễu cũng cần loại vật liệu tồn, kiểm tra côn trùng và làm khô trước sử dụng theo hướng dẫn thiết bị. Không đưa cám mới vào một hệ thống còn nước hoặc hóa chất không phù hợp.
Quạt, cửa khí và tấm làm mát phải được xử lý theo tài liệu của chúng. Một phương pháp rửa áp lực dùng cho tường có thể làm hỏng vật liệu khác.
Sau lắp lại, chạy kiểm tra chức năng theo quy trình. Vệ sinh xong nhưng quạt, cảm biến hoặc van không hoạt động sẽ tạo vấn đề mới khi nhận đàn.
13. Kiểm tra kết quả trước khi cho phép nhận gà
Cần kiểm tra bề mặt, điểm bẩn còn lại, trạng thái khô và hồ sơ công đoạn. Nếu chương trình yêu cầu lấy mẫu, phải dùng vị trí và phương pháp phù hợp mục tiêu.
Một phép đánh giá sạch nhanh không đồng nghĩa xác nhận không có mọi tác nhân gây bệnh. Kết quả cần được đọc đúng giới hạn.
Nếu phát hiện điểm chưa đạt, xác định phạm vi phải làm lại và ghi kết quả sau sửa. Không chỉ ký đủ phiếu để giữ lịch giao gà.
Người cho phép nhận đàn cần biết các phần còn chưa xác định. Quyết định dựa trên hồ sơ thực tế sẽ đáng tin hơn một câu “đã phun đủ hai lượt”.
14. Giữ chuồng sạch đến lúc đàn mới đến
Sau hoàn tất, tiếp tục kiểm soát người, dụng cụ, chuột và vận chuyển. Không để vật bẩn quay lại trong giai đoạn lắp đặt hoặc trải chất độn.
Thời gian trống không tự thay thế chất lượng làm sạch. Ngược lại, làm sạch tốt cũng không có nghĩa bỏ qua yêu cầu trống chuồng theo chương trình sức khỏe.
Hồ sơ cuối cần ghi ngày, sản phẩm, người thực hiện, các lần sửa và kết quả xác nhận. Những thông tin này phục vụ kiểm tra và cải thiện lứa sau.
Vệ sinh hiệu quả đến từ thứ tự hợp lý và thực hiện đủ điều kiện. Làm sạch cơ học, rửa, sát trùng phù hợp, kiểm tra và bảo vệ khu đã sạch phải nối tiếp nhau; tăng hóa chất không bù được một bước nền tảng bị bỏ qua.
Bàn giao chuồng sau vệ sinh
Trước khi xác nhận chuồng sẵn sàng, người quản lý có thể đi cùng nhân viên theo một danh sách điểm kiểm tra: góc khuất, mặt dưới máng, đường nước, quạt, khu chứa dụng cụ và đường vào. Với mỗi điểm chưa đạt, ghi việc cần sửa, người chịu trách nhiệm và thời gian kiểm tra lại. Đừng dùng mùi hóa chất hoặc thời gian chuồng trống làm bằng chứng duy nhất rằng mọi bề mặt đã sạch. Nếu thiết bị đo hoặc xét nghiệm được dùng, cần hiểu phương pháp lấy mẫu và giới hạn kết quả. Sau cùng, kiểm tra điện, nước và thông gió trước khi nhận đàn; việc sát trùng không thay thế bước chạy thử hệ thống.
Tài liệu tham khảo
Bài mới nhất
Đang tải bài mới...
0 nhận xét:
Đăng nhận xét