ĐO ĐỂ HIỂUHIỂU ĐỂ CHỦ ĐỘNG

Thứ Sáu, 14 tháng 8, 2026

Amoniac trong ao tôm: phải đọc cùng pH và nhiệt độ

Amoniac trong ao tôm: phải đọc cùng pH và nhiệt độ

Ao nuôi và hệ thống quản lý nước

BÀI 28 / 50 · KIẾN THỨC NUÔI TÔM

Một phần được tôm sử dụng để tăng trưởng, phần còn lại được thải ra môi trường qua bài tiết, phân và thức ăn dư. Khi chất hữu cơ phân hủy, các hợp chất chứa nitơ tiếp tục được chuyển hóa và hình thành ammonia tổng số.

Amoniac trong ao đến từ đâu?

Nitơ từ thức ăn không biến mất sau khi tôm ăn.

Trong nước, ammonia tồn tại chủ yếu dưới hai dạng

NH₄⁺ ⇌ NH₃

Trong đó

  • NH₄⁺ là dạng ion hóa, ít độc hơn
  • NH₃ là ammonia không ion hóa, có độc tính cao hơn đối với tôm.
[Hình 8.5. Chu trình hình thành ammonia trong ao: thức ăn → tôm → chất thải/thức ăn dư → phân hủy → NH₄⁺/NH₃.]

Vì sao cùng một lượng ammonia nhưng hôm nay độc hơn hôm qua?

Tỷ lệ NH₃ phụ thuộc đặc biệt vào pH và nhiệt độ.

Khi pH tăng, tỷ lệ ammonia tồn tại dưới dạng NH₃ có xu hướng tăng. Nhiệt độ cũng ảnh hưởng đến trạng thái cân bằng này.

Vì vậy, chỉ nhìn TAN – tổng ammonia nitrogen mà không biết pH và nhiệt độ có thể dẫn đến đánh giá sai mức nguy hiểm.

[Hình 8.6. Minh họa ảnh hưởng của pH và nhiệt độ đến tỷ lệ NH₃ trong tổng ammonia của nước ao.]

NH₃ ảnh hưởng tôm như thế nào?

Khi nồng độ đủ cao hoặc tôm tiếp xúc kéo dài, ammonia có thể

  • làm tổn thương mang
  • ảnh hưởng quá trình trao đổi khí
  • gây stress
  • giảm ăn
  • giảm tăng trưởng
  • ảnh hưởng sức chống chịu
  • ở mức nghiêm trọng có thể gây chết.

Không nên sử dụng một con số như “NH₃ >0,3 mg/L thì tăng trưởng giảm hơn 50%” như quy luật cho mọi ao. Độc tính phụ thuộc loài, tuổi tôm, pH, nhiệt độ, độ mặn và thời gian tiếp xúc.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét