BÀI 04 / 50 · KIẾN THỨC NUÔI TÔM Virus là một trong những nhóm tác nhân gây bệnh đáng lo ngại nhất trong nuôi tôm. Một số bệnh do virus có khả năng lây lan nhanh trong ao và có thể làm tôm chết với tỷ lệ cao trong thời gian ngắn. Điều khó khăn là kháng sinh không có tác dụng điều trị bệnh do virus. Khi virus đã xâm nhập và nhân lên trong cơ thể tôm, việc sử dụng kháng sinh hoặc tùy tiện đưa thêm hóa chất xuống ao không thể xem là biện pháp chữa bệnh. Vì vậy, đối với bệnh virus, phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. Các biện pháp quan trọng gồm lựa chọn con giống được kiểm soát mầm bệnh, quản lý nguồn nước, duy trì môi trường ổn định, thực hiện an toàn sinh học và phát hiện sớm những biểu hiện bất thường của đàn tôm. Một điều bà con cần nhớ là tôm nhiễm virus chưa chắc đã biểu hiện bệnh ngay, và ngược lại, nhiều triệu chứng nhìn thấy bên ngoài lại có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, hình ảnh và triệu chứng trong phần này chủ yếu giúp nhận biết và khoanh vùng bệnh nghi ngờ; để xác định chính xác vẫn cần kết hợp tình trạng ao, diễn biến của đàn tôm và xét nghiệm phù hợp. Bệnh đốm trắng, tiếng Anh là White Spot Disease (WSD), do White Spot Syndrome Virus (WSSV) gây ra. Đây là virus DNA mạch đôi thuộc họ Nimaviridae và là một trong những tác nhân virus nguy hiểm đối với tôm nuôi. Tôm thẻ chân trắng, tôm sú và nhiều loài giáp xác khác có khả năng nhiễm WSSV. Khi bệnh bùng phát, một trong những thay đổi bà con có thể nhận thấy đầu tiên là tôm giảm ăn hoặc bỏ ăn khá nhanh. Sau đó, tôm trở nên yếu, bơi lờ đờ, có thể tập trung gần mặt nước hoặc ven bờ. Cơ thể một số con chuyển sang màu hồng hoặc đỏ. Dấu hiệu được biết đến nhiều nhất là sự xuất hiện của các đốm trắng nằm trong lớp vỏ. Các đốm có thể rất nhỏ hoặc đạt kích thước vài milimét, đôi khi nhiều đốm nằm sát nhau tạo thành những mảng trắng lớn hơn. Khi cần kiểm tra kỹ hơn, có thể quan sát mặt trong của phần vỏ đầu ngực. Những đốm trắng điển hình thường dễ nhận thấy hơn tại đây. Có đốm trắng chưa chắc là bệnh đốm trắng, và tôm bị WSSV cũng không phải lúc nào cũng xuất hiện đốm trắng rõ ràng. Một số yếu tố môi trường và tình trạng bất thường của vỏ cũng có thể tạo ra những đốm có hình thức tương tự. Vì vậy, đốm trắng chỉ là dấu hiệu để nghi ngờ WSSV, không phải căn cứ duy nhất để kết luận. Trong ao nuôi, WSSV có thể lây rất nhanh khi tôm khỏe ăn tôm bệnh hoặc xác tôm chết. Virus cũng có thể phát tán qua nước và liên quan đến các loài giáp xác mang mầm bệnh. Dụng cụ, nước hoặc vật liệu được chuyển từ ao bệnh sang ao khỏe cũng có thể góp phần làm mầm bệnh phát tán nếu không được kiểm soát. Tôm có thể mang WSSV nhưng chưa biểu hiện bệnh rõ. Khi đàn tôm chịu stress do môi trường biến động, nguy cơ bệnh biểu hiện có thể tăng lên. Nhiệt độ, độ mặn, chất lượng nước và những thay đổi đột ngột của điều kiện ao đều cần được theo dõi. Không nên hiểu đơn giản rằng “nước xuống dưới 30°C thì WSSV sẽ bùng phát”, bởi sự xuất hiện bệnh phụ thuộc đồng thời vào mầm bệnh, sức khỏe tôm và điều kiện môi trường. Không nên chẩn đoán WSSV chỉ bằng mắt thường. Khi nghi ngờ, cần lấy mẫu tôm phù hợp để xét nghiệm bằng PCR, real-time PCR hoặc phương pháp được cơ quan chuyên môn áp dụng.Bệnh đốm trắng ở tôm (WSSV): dấu hiệu và cách xác nhận
Bệnh đốm trắng – WSD
Tác nhân
Dấu hiệu nhận biết
Tuy nhiên, bà con cần đặc biệt lưu ý
Virus lây lan như thế nào?
Môi trường và sự bùng phát bệnh
Chẩn đoán
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVISơ đồ các con đường WSSV có thể phát tán trong khu nuôi: tôm bệnh và xác tôm – nước – giáp xác mang mầm bệnh – dụng cụ và hoạt động giữa các ao.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét