BÀI 26 / 50 · KIẾN THỨC NUÔI TÔM Bà con thường gọi những con tôm có lớp bẩn, nhớt hoặc “lông” bám trên vỏ là tôm đóng rong. Nhưng trong nhiều trường hợp, thứ nhìn giống rong lại là các sinh vật bám như: FAO ghi nhận Epistylis, Zoothamnium và Vorticella có thể tạo lớp bám khiến tôm nhìn bằng mắt thường giống như bị phủ rong, đặc biệt khi chất lượng nước suy giảm và hàm lượng hữu cơ cao. Một con tôm khỏe lột xác đều sẽ định kỳ loại bỏ lớp vỏ cũ cùng nhiều sinh vật bám trên đó. sinh vật bám có thêm thời gian phát triển dày trên bề mặt cơ thể. Nếu lớp bám phủ nhiều trên mang, việc trao đổi khí có thể bị cản trở; tình trạng càng nguy hiểm khi DO trong ao thấp. FAO ghi nhận các lớp vi khuẩn và sinh vật bám dày trên mang có thể gây tổn thương mô và làm tôm thiếu oxy. Đây nên là bảng tra cứu quan trọng nhất của phần này. Phân trắng→ EHP, hệ vi sinh đường ruột, Vibrio, gan tụy – đường ruột, môi trường. Chậm lớn, phân đàn→ EHP, IHHNV/RDS, chất lượng giống, thức ăn, mật độ, môi trường. Gan tụy nhạt/teo→ AHPND, EHP, NHP, DIV1, giảm ăn, dinh dưỡng và các tổn thương gan tụy khác. Ruột rỗng→ tôm không ăn; sau đó mới tìm nguyên nhân vì sao tôm không ăn. Trắng cơ→ IMNV và các bệnh truyền nhiễm khác, stress nhiệt, độ mặn, oxy và các yếu tố môi trường. Cong thân/co cơ→ stress, nhiệt độ, độ mặn, cân bằng ion; cần phân biệt với dị hình phát triển. Đen mang→ cặn hữu cơ, sinh vật bám, vi khuẩn, nấm, tổn thương mô mang và môi trường. Mềm vỏ→ có thể là giai đoạn sau lột bình thường hoặc liên quan môi trường, khoáng, dinh dưỡng, stress và bệnh. Đóng rong/bám bẩn→ sinh vật bám + chất hữu cơ + chất lượng nước + tôm chậm lột xác. Bước 1. Đừng đặt tên bệnh quá sớm “Tôm bị gan.” Bước 2. Xem lại diễn biến của ao Bước 3. Kiểm tra môi trường DO – pH – nhiệt độ – độ mặn – độ kiềm – NH₃ – NO₂⁻ – đáy ao – tảo. Bước 4. Kiểm tra con tôm theo thứ tự Vỏ → mang → cơ → gan tụy → dạ dày → đường ruột → phân. Bước 5. Xét nghiệm đúng câu hỏi Không nhất thiết ao nào cũng phải xét nghiệm tất cả mọi tác nhân. Đây là điều quan trọng nhất của cả phần này. Nếu tôm phân trắng mà nguyên nhân chính là gan tụy – đường ruột đang bị tổn thương, chỉ tìm cách làm biến mất dây phân trắng trên mặt ao chưa chắc đã giải quyết được vấn đề. Nếu tôm đen mang vì đáy ao quá nhiều hữu cơ, chỉ xử lý con tôm mà không xử lý môi trường thì mang có thể tiếp tục bị ảnh hưởng. Nếu tôm mềm vỏ vì vừa lột xác bình thường, việc đổ thêm hàng loạt sản phẩm xuống ao thậm chí có thể tạo thêm một biến động không cần thiết. Và nếu tôm chậm lớn do EHP, tăng lượng thức ăn với hy vọng “cho ăn nhiều để tôm mau lớn” có thể làm lượng chất hữu cơ xuống đáy tăng trong khi hiệu quả tăng trọng vẫn thấp. Phân trắng là hội chứng, không phải một bệnh duy nhất. Chậm lớn là kết quả, không phải tên bệnh. Gan tụy nhạt chưa chắc là AHPND. Ruột rỗng trước hết cho biết tôm không ăn. Trắng cơ chưa chắc là IMNV. Đen mang không phải một bệnh riêng. Tôm vừa lột có vỏ mềm là bình thường. Tôm đóng rong thường là tín hiệu cần nhìn lại cả môi trường ao. Khi tôm có biểu hiện bất thường, hãy đi từ triệu chứng → nguyên nhân, chứ đừng đi từ triệu chứng → thuốc.Một triệu chứng có thể có nhiều nguyên nhân: đừng vội đoán bệnh tôm
Vì sao tôm yếu thường dễ đóng bẩn?
Khi tôm
MỘT TRIỆU CHỨNG – NHIỀU NGUYÊN NHÂN
KHI GẶP MỘT HỘI CHỨNG, BÀ CON NÊN LÀM GÌ?
Hãy mô tả chính xác điều đang nhìn thấy
“Tôm giảm ăn 2 ngày, gan tụy nhạt, ruột rỗng”
sẽ có giá trị hơn
Hỏi lại
Không nên chẩn đoán bệnh mà bỏ qua
Ví dụ
ĐỪNG “TRỊ TRIỆU CHỨNG” MÀ QUÊN TÌM NGUYÊN NHÂN
BÀ CON CẦN NHỚ
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVITôm bị đóng bẩn trên vỏ, chân và mang.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVIZoothamnium, Epistylis và Vorticella quan sát dưới kính hiển vi.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVISo sánh mang sạch và mang bị sinh vật bám dày làm giảm diện tích trao đổi khí.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVIBảng tra cứu nhanh: triệu chứng → những nguyên nhân cần nghĩ đến.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVISơ đồ chẩn đoán hội chứng: Nhìn dấu hiệu → kiểm tra môi trường → kiểm tra tôm → xem lịch sử ao → khoanh vùng nguyên nhân → xét nghiệm có mục tiêu → xử lý.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVIMinh họa sự khác nhau giữa xử lý triệu chứng và xử lý nguyên nhân gốc.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét