ĐO ĐỂ HIỂUHIỂU ĐỂ CHỦ ĐỘNG

Thứ Sáu, 14 tháng 8, 2026

Thiếu oxy trong ao tôm: vì sao gần sáng dễ nguy hiểm?

Thiếu oxy trong ao tôm: vì sao gần sáng dễ nguy hiểm?

Ao nuôi và hệ thống quản lý nước

BÀI 27 / 50 · KIẾN THỨC NUÔI TÔM

Con tôm sống hoàn toàn trong nước. Nó hô hấp trong nước, lấy khoáng từ nước, chịu tác động trực tiếp của nhiệt độ, pH, độ mặn và mọi chất hòa tan có mặt trong ao.

Vì vậy, với người nuôi tôm, quản lý nước cũng chính là quản lý sức khỏe đàn tôm.

Một ao có thể hoàn toàn không xảy ra dịch bệnh truyền nhiễm nhưng tôm vẫn giảm ăn, nổi đầu, mềm vỏ, chậm lớn hoặc chết nếu chất lượng nước vượt quá khả năng chịu đựng của chúng. Ngược lại, môi trường không ổn định kéo dài khiến tôm bị stress và có thể làm nguy cơ bệnh tăng lên.

Điều cần quan tâm không chỉ là

“Chỉ tiêu này đang bao nhiêu?”

mà còn phải hỏi

“Nó đã thay đổi như thế nào trong vài giờ hoặc vài ngày vừa qua?”

Một thông số vẫn nằm gần vùng thích hợp nhưng thay đổi quá nhanh đôi khi gây stress mạnh hơn một thông số hơi lệch nhưng ổn định.

[Hình 8.1. Sơ đồ mối quan hệ giữa chất lượng nước và sức khỏe tôm: DO – pH – nhiệt độ – độ mặn – độ kiềm – NH₃ – NO₂⁻ – H₂S – tảo – đáy ao.]

THIẾU OXY HÒA TAN – DO

Vì sao oxy quan trọng?

Oxy hòa tan – Dissolved Oxygen (DO) – là một trong những chỉ tiêu cần theo dõi sát nhất trong ao tôm.

Tôm cần oxy để duy trì hô hấp và trao đổi chất. Nhưng tôm không phải đối tượng duy nhất sử dụng oxy trong ao.

Oxy còn được tiêu thụ bởi

  • vi sinh vật
  • quá trình phân hủy thức ăn dư
  • phân tôm
  • xác tảo
  • bùn hữu cơ
  • các sinh vật khác trong nước.

Vì vậy, một ao có sinh khối tôm lớn, nhiều chất hữu cơ và tảo dày có thể tiêu thụ một lượng oxy rất lớn vào ban đêm.

[Hình 8.2. Các nguồn tiêu thụ oxy trong ao tôm: tôm – vi sinh vật – bùn đáy – thức ăn dư – xác tảo và chất hữu cơ.]

Vì sao gần sáng thường là thời điểm nguy hiểm?

Ban ngày, tảo quang hợp và tạo oxy.

Khi trời tối, quá trình quang hợp dừng lại nhưng tôm, tảo, vi sinh vật và các sinh vật khác vẫn tiếp tục hô hấp.

Do đó

Chiều: DO thường cao hơn → Đêm: DO giảm dần → Gần sáng: thường là thời điểm DO thấp nhất.

[Hình 8.3. Minh họa biến động DO trong một ngày: tăng khi có ánh sáng và giảm dần trong ban đêm, thường thấp nhất vào gần sáng.]

Đây là lý do một ao nhìn rất bình thường lúc chiều chưa chắc vẫn an toàn lúc 4–5 giờ sáng.

Tôm thiếu oxy biểu hiện thế nào?

Bà con có thể thấy

  • tôm tập trung gần mặt nước
  • dạt vào bờ
  • tập trung quanh khu vực quạt nước hoặc nơi có dòng nước
  • bơi yếu
  • giảm ăn
  • phản xạ chậm
  • trường hợp nặng có thể chết.

Nếu hiện tượng này xuất hiện đồng loạt vào gần sáng, DO phải là một trong những chỉ tiêu đầu tiên được kiểm tra.

[Hình 8.4. Tôm tập trung gần khu vực cung cấp oxy khi DO trong ao xuống thấp.]

Không nên chờ đến khi tôm nổi đầu mới xem đó là thiếu oxy. Stress do DO thấp có thể xảy ra trước khi xuất hiện biểu hiện rõ.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét