Tôm đục cơ, trắng cơ hoặc cong thân: phân biệt nguyên nhân

BÀI 24 / 50 · KIẾN THỨC NUÔI TÔM

Khi các phần cơ chuyển trắng hoặc trắng đục, bà con thường gọi chung là trắng cơ hoặc đục cơ.

Ở tôm khỏe, cơ bụng thường trong hoặc hơi trong.

[Hình 7.13. So sánh cơ bụng trong ở tôm khỏe với vùng cơ trắng đục ở tôm bất thường.] Nguồn ảnh: NACA Asia-Pacific Aquatic Animal Disease Field Guide.

Nguyên nhân truyền nhiễm

Một trong những bệnh quan trọng cần loại trừ là IMNV – virus gây hoại tử cơ truyền nhiễm.

Một số tác nhân virus khác cũng có thể gây tổn thương cơ tùy loài tôm và khu vực.

Nguyên nhân không truyền nhiễm

Trắng cơ cũng có thể xuất hiện sau

• stress nhiệt
• thay đổi độ mặn nhanh
• thiếu oxy
• đánh bắt hoặc thao tác mạnh
• các stress môi trường khác.

FAO cũng ghi nhận vùng trắng ở đuôi tôm có thể liên quan đến bệnh hoặc stress do oxy thấp kết hợp nhiệt độ cao, và một số trường hợp có thể hồi phục khi điều kiện nước được cải thiện.

SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVISơ đồ phân biệt sơ bộ trắng cơ do stress môi trường và trắng cơ nghi liên quan bệnh truyền nhiễm.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.

[Hình 7.14. Sơ đồ phân biệt sơ bộ trắng cơ do stress môi trường và trắng cơ nghi liên quan bệnh truyền nhiễm.]

Thấy trắng cơ → kiểm tra môi trường trước, đồng thời theo dõi diễn biến đàn tôm.

Nếu số lượng tôm trắng cơ tiếp tục tăng hoặc xuất hiện tôm chết, nên xét nghiệm tác nhân truyền nhiễm phù hợp.

CONG THÂN, CO CƠ VÀ BIẾN DẠNG CƠ THỂ

Tôm đôi khi cong cứng thân ngay sau khi bị chài lên hoặc đưa ra khỏi nước.

Nếu hiện tượng chỉ xảy ra sau thao tác, đặc biệt vào thời điểm nhiệt độ cao, cần nghĩ nhiều đến stress và co cơ.

Các yếu tố cần kiểm tra gồm

• nhiệt độ
• chênh lệch nhiệt độ
• độ mặn
• oxy
• khoáng và cân bằng ion
• tình trạng lột xác
• thao tác bắt tôm.

SỔ TAY NUÔI TÔM · ENVITôm xuất hiện hiện tượng cong thân/co cơ sau stress.Sơ đồ biên tập từ nội dung tài liệu; không phải ảnh bệnh thực tế.

[Hình 7.15. Tôm xuất hiện hiện tượng cong thân/co cơ sau stress.]

Cần phân biệt co cơ với dị hình cơ thể.

IHHNV/RDS có thể làm tôm phát triển bất thường và biến dạng hình thể, nhưng đây là quá trình liên quan đến tăng trưởng, không nên đồng nhất với hiện tượng tôm đột ngột co cong người khi bị stress.

[Hình 7.16. So sánh hiện tượng co cơ cấp tính với dị hình cơ thể kéo dài liên quan RDS.] Nguồn ảnh: NACA Asia-Pacific Aquatic Animal Disease Field Guide.

Nguồn biên soạn: Nội dung được biên tập từ tài liệu “Sổ tay tôm” do Đặng Hữu Tùng cung cấp. Dấu hiệu ngoài ao chỉ giúp khoanh vùng; không dùng một dấu hiệu đơn lẻ để kết luận bệnh. Khi tôm chết tăng nhanh hoặc nghi bệnh truyền nhiễm, cần lấy mẫu và chọn xét nghiệm phù hợp.

Đọc tiếp trong mục Nuôi tôm

• Gan tụy và đường ruột bất thường ở tôm: cách quan sát
• Tôm đen mang, mềm vỏ và khó lột xác: nên kiểm tra gì?

Xem tất cả bài kiến thức nuôi tôm