Bệnh hoại tử gan tụy nhiễm trùng ở tôm (NHP)

BÀI 14 / 50 · KIẾN THỨC NUÔI TÔM

Bệnh Necrotizing Hepatopancreatitis – NHP do vi khuẩn nội bào bắt buộc Hepatobacter penaei gây ra.

Tác nhân

Khác với các Vibrio sống tự do trong môi trường, H. penaei sống và nhân lên bên trong tế bào của vật chủ.

Dấu hiệu

Tôm bệnh có thể

• giảm ăn
• tăng trưởng kém
• vỏ mềm
• cơ thể gầy
• phần bụng mỏng
• gan tụy teo
• gan tụy có màu bất thường
• tôm yếu và chết kéo dài.

[Hình 4.10. Tôm mắc NHP với biểu hiện cơ thể gầy, vỏ mềm và gan tụy teo.] Nguồn ảnh: NACA Asia-Pacific Aquatic Animal Disease Field Guide.

Gan tụy là cơ quan tổn thương chính.

[Hình 4.11. So sánh gan tụy bình thường và gan tụy bị teo, biến đổi ở tôm mắc NHP.] Nguồn ảnh: NACA Asia-Pacific Aquatic Animal Disease Field Guide.

Môi trường và nguy cơ bệnh

Các đợt NHP đã được ghi nhận có liên quan đến nhiệt độ và độ mặn cao kéo dài.

Tuy nhiên, không nên biến các giá trị như “29°C” hay “20–38‰” thành ranh giới tuyệt đối để kết luận ao sẽ hoặc không phát bệnh.

Các giá trị này nên được hiểu là yếu tố nguy cơ được ghi nhận trong nghiên cứu, không phải ngưỡng chẩn đoán.

Phòng bệnh

Các biện pháp quan trọng gồm

• sử dụng con giống có nguồn gốc và tình trạng sức khỏe rõ ràng
• vệ sinh và chuẩn bị ao giữa các vụ
• xử lý chất hữu cơ và bùn đáy
• kiểm soát nguồn nước
• hạn chế đưa tôm và vật liệu có nguy cơ từ ao bệnh sang ao khỏe
• theo dõi môi trường trong những giai đoạn nhiệt độ và độ mặn cao.

Nguồn biên soạn: Nội dung được biên tập từ tài liệu “Sổ tay tôm” do Đặng Hữu Tùng cung cấp. Dấu hiệu ngoài ao chỉ giúp khoanh vùng; không dùng một dấu hiệu đơn lẻ để kết luận bệnh. Khi tôm chết tăng nhanh hoặc nghi bệnh truyền nhiễm, cần lấy mẫu và chọn xét nghiệm phù hợp.

Đọc tiếp trong mục Nuôi tôm

• Bệnh phát sáng ở tôm và bể ương: nhận biết và kiểm tra
• Nhiễm khuẩn mang, vỏ và đường ruột ở tôm

Xem tất cả bài kiến thức nuôi tôm