Xả nước rửa sàn có thể giảm công cào phân ở những lối đi được thiết kế phù hợp. Một lượng nước lớn được thả xuống trong thời gian ngắn, cuốn phân về rãnh và khu thu gom. Phương pháp này thường được gọi là flush system.
Muốn áp dụng, phải tính từ đầu đến cuối: nước lấy ở đâu, sàn có dẫn nước được không, rãnh có nhận kịp không và nước bẩn sẽ được xử lý thế nào. Chỉ thay một van lớn ở đầu chuồng chưa tạo thành hệ thống hoàn chỉnh.
1. Hệ thống hoạt động như thế nào?
Nước có thể được giữ trong bể ở vị trí cao rồi xả bằng trọng lực, hoặc cấp bằng bơm lưu lượng lớn theo thiết kế. Lưu lượng là lượng nước đi qua trong một khoảng thời gian. Với rửa xả tràn, cần đủ lượng nước và dòng chảy để kéo chất bẩn đi.
Áp lực cao không phải yêu cầu duy nhất. Một vòi áp lực mạnh nhưng lượng nước ít có thể làm sạch một điểm, trong khi xả tràn cần đưa phân dọc cả lối đi. Vì vậy, phải xem chiều dài, chiều rộng, độ dốc và lượng chất bẩn của khu cần rửa.
Ontario mô tả xả rửa như một lựa chọn cho lối bò đi và sân chờ, đồng thời lưu ý nhu cầu nước lớn và chất lượng nước tái sử dụng. [1]
2. Kiểm tra sàn trước khi chọn bể và van
Nước cần chảy theo hướng định sẵn, không tạo vũng hoặc cuốn phân vào ô nằm. Kiểm tra độ dốc, những chỗ lún, gờ chắn và rãnh cuối đường. Nếu có nhiều chỗ võng, tăng lượng nước có thể chỉ làm vũng sâu hơn.
Độ dốc 2% nghĩa là cứ một mét dài thì sàn hạ hai xentimét. Trên 50 m, tổng chênh cao là một mét. Ví dụ này giúp người nuôi hiểu ý nghĩa khi đọc bản vẽ. Độ dốc áp dụng phải được tính theo công trình, không chọn riêng một tỷ lệ rồi thi công ngay.
Nền vẫn phải đủ bám cho bò đi lại. Rửa sạch phân nhìn thấy nhưng để lại lớp trơn lâu ngày chưa đạt mục tiêu. Cần xem cả nước sử dụng có mang quá nhiều chất rắn quay lại sàn hay không.
3. Tính lượng xả và khả năng nhận ở cuối tuyến
Giả sử thiết kế thử một lần xả 6 m³ trong 20 giây. Lưu lượng trung bình trong lúc đó là 0,3 m³/giây, tương đương 300 lít/giây. Đây là lượng rất khác với một vòi cấp nước thông thường.
Các số trên chỉ để minh họa cách tính. Người thiết kế phải xác định lượng phù hợp theo bề mặt và chất thải thực tế. Nếu bể đầu tuyến xả được nhưng rãnh cuối không nhận kịp, nước bẩn có thể tràn ngược hoặc sang khu khác.
University of Missouri trình bày một hệ thực tế có bể, van, tuyến rửa và khu lắng làm việc cùng nhau. [2] Khi tham khảo, cần giữ cách nhìn toàn hệ thống thay vì chỉ sao đường kính van của công trình đó.
4. Chọn bể, bơm và van theo bản thiết kế
Bể cần đủ nước cho số lượt xả dự kiến, có cách cấp lại và đo mức nước. Kết cấu phải chịu được tải nước, có đường tràn an toàn và thuận tiện bảo trì. Với bể cao, phần chịu lực phải được tính đúng.
Van phải phù hợp lượng xả, loại nước và điều kiện có cặn. Cần biết khi mất điện hoặc mất khí nén, van sẽ đóng, mở hay giữ nguyên. Người trực phải có cách dừng và cô lập vùng cần sửa.
Bơm nạp lại bể có thể chạy trong thời gian dài hơn nhiều so với lúc xả. Tính lịch cấp lại để không đến lượt rửa tiếp theo mà bể chưa đủ. Chia từng lối rửa theo thứ tự có thể giúp hạn chế nhu cầu nhận nước cùng lúc.
5. Nước bẩn đi đâu sau khi rời chuồng?
Phân và nước rửa cần được dẫn về khu thu gom kín, phù hợp với hệ xử lý. Tùy loại đệm và phương án trại, có thể cần tách cát, tách chất rắn, lưu chứa và xử lý phần nước.
Máy ép tách phân lấy ra một phần chất rắn. Nước phía sau vẫn còn chất hòa tan, hạt nhỏ, dinh dưỡng và có thể còn mầm bệnh. Đi qua máy tách hoặc hầm biogas chưa đồng nghĩa nước đủ sạch để xả hoặc dùng cho mọi mục đích.
Hướng dẫn NRCS về công trình quản lý chất thải tính cả nước rửa và các nguồn nước đi vào bể lưu chứa. [3] Trại cần làm cân đối nước và có phương án cho lúc mưa nhiều, bảo trì hoặc ngừng xử lý.
6. Tái sử dụng nước cần tách đúng mục đích
Nước được thu hồi có thể được xem xét để rửa lối phân nếu hệ thiết kế và chất lượng phù hợp. Cần kiểm soát lượng cặn vì cặn quay lại nhiều có thể làm sàn bám bẩn và trơn.
Đường nước này phải tách rõ với nước uống, nước tiếp xúc sữa và nước dùng vệ sinh các bề mặt cần chất lượng khác. Đánh dấu đường ống và có biện pháp ngăn chảy ngược theo thiết kế.
Không phun nước tái sử dụng tùy tiện lên bò, bầu vú, thức ăn hoặc khu bê. Khi chọn phương án, cần đánh giá cả nguy cơ làm chất bẩn lan từ một khu sang khu khác. Xả tràn chỉ giúp thu gom tốt khi đường nước và quy trình được quản lý đúng.
7. Vận hành tự động vẫn cần người kiểm tra
Chọn giờ rửa phù hợp lịch di chuyển của đàn. Người trực phải biết vùng nào sắp xả, nơi nào cần được giữ thông thoáng và cách ngăn người hoặc bò đi vào khu không phù hợp trong lúc rửa.
Bộ điều khiển nên kiểm tra mức nước trước khi xả và xác nhận trạng thái van. Nếu có báo mức cao ở bể cuối, cần ngăn việc tiếp tục đưa nước vào khi chưa xử lý được nguyên nhân.
Sau mỗi lượt, đi kiểm tra xem phân đã được đưa đi chưa, có vùng đọng, tràn hoặc lớp bẩn còn lại không. Ghi vị trí lặp lại để sửa mặt sàn, đường dẫn hoặc cách xả. Chỉ nhìn đồng hồ hẹn giờ sẽ không thấy những lỗi này.
8. An toàn quanh hố và bể phân
Chất thải phân hủy có thể tạo khí nguy hiểm, trong đó có hydrogen sulfide, thường gọi là H₂S. Khí có thể tích trong hố, bể và các khoảng kín. Mùi không phải cách đáng tin để xác định có an toàn hay không.
Không tự xuống hố hoặc vào bể để sửa van, gỡ tắc. Công việc trong không gian kín cần quy trình chuyên môn về cách ly, đo khí, thông gió và cứu nạn. Penn State có hướng dẫn riêng về nguy cơ khí từ hệ thống phân. [4]
Thiết kế ngay từ đầu cách thao tác, vệ sinh và bảo trì từ bên ngoài. Hố cần nắp, rào và biển phù hợp. Khi có người gặp nạn, không để người khác lao vào không gian nguy hiểm mà thiếu đội và thiết bị cứu hộ thích hợp.
9. Tính hiệu quả trước khi đầu tư
Chi phí gồm sàn và rãnh, bể, bơm, van, điều khiển, tách chất rắn và xử lý nước. Vận hành còn có điện, nước bổ sung, công kiểm tra và bảo trì. Cần tính cả hệ thống phía sau chuồng.
Ví dụ giả định tiết kiệm 1,5 giờ công/ngày, giá công 60.000 đồng/giờ và 300 ngày/năm thì phần công giảm là 27 triệu đồng. Nếu điện, bảo trì và xử lý tăng thêm tổng cộng 15 triệu, còn 12 triệu đồng/năm trước các khoản khác.
Với đầu tư giả định 100 triệu đồng, thời gian hoàn vốn đơn giản là khoảng 8,3 năm. Đây là ví dụ hướng dẫn tính, chưa xét lãi vay, khấu hao hoặc lợi ích sức khỏe. Trại phải thay bằng báo giá và dữ liệu của mình.
Khi chạy thử, kiểm tra độ sạch, độ trơn, lượng nước, thời gian lao động và sự ổn định của xử lý cuối tuyến. Những kết quả này mới cho biết xả rửa có phù hợp hơn phương án cào, gạt hoặc thu gom khác tại trại.
Tài liệu tham khảo
Bài mới nhất
Đang tải bài mới...
0 nhận xét:
Đăng nhận xét